شيخ حسين انصاريان
44
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى)
خدمت حقتعالى ، حق خدمت را بجاى نياورده ، پس با اين هيئت پناهنده به خدا مىشود و به از دست دادن فوايدى كه خداوند به فضل خود بر ركوعكنندگان عنايت فرمايد اظهار تحسر كند . دوم آن كه : مستحب است در ركوع پشت خود را مستوى نگه دارد و اين استوا ، اشاره به آن است كه هر چند در قيام به خدمت تقصير نموده ، ولى با خضوع و ذلت و بدون اعوجاج و انحراف به خداى تعالى اظهار نياز كرده ، به پيشگاه حضرت او آمده . و نيز مستحب است علاوه بر استواى ظَهر ، تجنيح نيز بنمايد ، يعنى آرنجها را هم چون بال مرغ باز كند و به نشانى نفى هر قدرت و نفى اتكال و اتكا به هر نيرويى ، بازوها را كه در جسم مظهر قدرت است از جسم خود جدا نگاه دارد . سوم : انحناى ركوعى رمز انحطاط از مرتبهاى است كه بود و آن مرتبه را در حال قيام براى خود انگاشته بود و در صف قيوميت با قيوم حقيقى ولو در اسم مشاركت كرده بود ، با اظهار خضوع و ذلت و خلوص اعتقاد ، بر اين كه اين قيام تنها براى خدمت بارى تعالى است و در عين حال به جز با حول و قوهء الهى امكانپذير نيست . چهارم آن كه : انحناى ركوعى رمز آن است كه عابد متأله ، به صميم قلب از وسوسههاى شيطانى فرار كند ؛ زيرا ممكن است در حال قيام نوعى از استقلال و مشاركت و مدخليت در امور براى خود در دلش خطور كند كه همگى از وساوس نفس و شيطان پليد است و چون از اين وسوسهها فرار كرده و با خضوع و ذلت به درگاه خداوند پناه برد ، خداى عزوجل او را در تحت صفات خود قرار مىدهد و به مقدار ذلتش مقام او را بالا مىبرد كه :